Menu

Kaşıklı/Kaşıkçı Dede (Menkabe)

Eceabat yolu yapılırken, Eceabat kaymakamlarından bi tanesi -Son zamanda öldü ama ismini hatırlayamiycim. İstanbul Üsküdar’da öldü o, o adam-, u yol yapılırkene, israr ediyo. İlla ki yolu genişletin; ordan yapın deye. Onun… Deniz kenarında yağhane vardı. Orası daracıktı; o yol. O yağhaneyi yani dokunmayın da, bu taraftan, Kaşıklı Dede tarafından yer alın; yıkın. Mezarı kaldırın…

Cahidi Sultan (Menkabe)

Ya, işte bu Cahidi Sultan bunları yaptığı gibi… Cahidi Sultan her sabah, orda evinden çıkarmış. Hanımı da ermiş, okumuş o zamanlar. Karşıya gelirmiş -buruyi- kayıklan. (Yelkenli kayık o zaman; kürekli, yelkenli. Gönderli motorlar falan…) Biner kayığa, karşıya geçermiş. Karşıda işte hocasınlan, hacılarınlan falan konuşup şe yaparmış. Akşamüstü dönermiş. Kayıkçılar artık bunu, böyle, bedava götür, bedava…

Hamsi Buğulama

Malzemeler: • 1 kg. taze hamsi • 5 orta boy patates • 3 orta boy kuru soğan • 3 orta boy domates • Yarım demet maydanoz • 1 limon • 3-4 defne yaprağı • 4 çorba kaşığı zeytinyağı • 1 su bardağı su • 1 çay kaşığı karabiber • 2 tatlı kaşığı tuz Hamsi ve…

Hamsi Böreği

Malzemeler: • 1,5 kilo iri, taze hamsi • 3 su bardağı pirinç • 1 demet maydanoz • 2 kuru soğan • 150 gram mısır unu • 1 çay bardağı kuru üzüm • Kızartmak için sıvıyağ (zeytinyağı olabilir) • 1 tatlı kaşığı karabiber • Tuz Yapılısı: Hamsiler temizlenip ayıklanır, kılçıkları çıkarılır. Pirinç yumuşayıncaya kadar haşlanır, suyu…

Evlenme Geleneklerinde Aile Bireylerinin Rolü

“Edirne Yöresi Evlenme Geleneklerinde Aile Bireylerinin Rolü (*) (Meltem Cingöz Santur’un Anısına)” Etrafında çok zengin geleneksel uygulamaları ile, özellikle geleneksel topluluklarda önemli bir geçiş dönemi olan evlenme, doğrudan bir kız ve erkekle birlikte, onların ailelerini ilgilendirmesine rağmen, her iki tarafın akrabalarının da doğrudan veya dolaylı katılımını gerektiren bir süreç halinde işlemektedir. Aile grubunun dışında, Anadolu’da…

Çerçiler

“Çerçiler (Karabük/Zonguldak) Köyünde Kültür Değişimi Sürecinde Aile ve Aile İçi İlişkilerle İlgili Bazı Tutumlar” Önsöz Bu bildirinin konusunu, Zonguldak ili Karabük ilçesine bağlı Çerçiler köyünde, Karabük Demir-Çelik Fabrikası’nın köy yaşamına getirdiği değişiklikleri ve toplumun bu değişiklikler karşısındaki tutumlarını saptamak amacıyla Eylül 1977 tarihinde yapılmış bir alan araştırmasındaki tespitler oluşturmaktadır. (Araştırmanın yapıldığı tarihte Zonguldak’a bağlı bir…

Sivas’ta Sağlık/Hastalıkla İlgili Çalışmalar

“Sivas’ta Sağlık/Hastalıkla İlgili Çalışmalar Çerçevesinde Bazı Dinsel/Büyüsel Uygulamalara Etnolojik Yaklaşım” “1927 yılında Zara’da doğan, ülkemizde Etnoloji ve Halkbilim araştırmalarının bilimsel temellere oturmasında önemli katkıları bulunan, kitapları Türk Halkbiliminin temel kaynaklarından sayılan ve Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi öğretim üyesi iken 15 Kasım 1980 tarihinde aramızdan ayrılan, öğrencisi olmaktan gurur duyduğum, değerli bilim insanı,…

Sembolik Değerlere Sahip Sosyal Yiyecekler

“Sembolik Değerlere Sahip Sosyal Yiyecekler ve Antalya’nın Bir Köyünde Uygulanan İki Gelenek” Giriş Geleneksel kültürümüzde bazı yiyeceklerin, birer besin maddesi olmalarının ötesinde, özel konumları vardır ve geleneksel uygulamalarla bütünleşmişlerdir. İlgili uygulamalarda bu yiyeceklerin bulunmaması düşünülemez. Ekmek, bu yiyeceklerin başında gelir. Anadolu halkının ana gıdası olan ekmek, tek başına kutsal bir görünümde olup, aynı zamanda bazı…

Kültür Değişimine Hazırlık

Giriş Kültürün dinamik yapısı, sürekli bir değişimi ifade etmektedir. Özellikle kalkınma çalışmalarında hız kazanan bu değişimin ise maddi alandaki getirileri ön plana çıkmakta, manevi alandaki olası değişimlerin öngörülememesi sonucunda, çeşitli kültürel sorunlarla karşı karşıya kalınmaktadır. Açacak olursak, bir ülkenin gelişmesini veya kalkınmasını sadece teknolojik bir gelişme olarak ifade etmek yetersiz olacaktır. Çünkü bu teknolojinin aynı…

Ahilik ve Sağlık

Giriş İbn Batuta’nın “el-bereketü fi’ş-Şam, ve’ş-şevkatü fi’r-Rum”/”Bereket Şam’da, şefkat Anadolu’da” ifadesi ile özetlemeye çalıştığı ve Ahiliğin de başlangıcı olan XIII. Yüzyıldan itibaren büyük bir ekonomik ve kültürel gelişme gösteren Anadolu Selçuklu dönemi ile sonrasında Osmanlılar döneminde sağlıkla ilgili ilk kurumlar, hemen her şehirde kurulan darüşşifa, darüssıhha, şifahane, bimaristan, vb. ve XIX. Yüzyıldan itibaren de hastahane…

Anadolu Tıp Tarihinden Bazı Yerel Örnekler

Giriş “ …Hayatın her devresinde geriye bakıp değerlendirme yapabilenler, ilerisini daha sağlıklı görebilmişler ve yanılgılardan kaçınabilmişlerdir…” (1) görüşü paralelinde söz konusu çalışmada; Anadolu Tıp Tarihi’nin gelişimi içinde yer alan sağlık/hastalıkla ilgili bazı yerel olaylar, kişiler ve mekanlar belirtilmeye çalışılmıştır: Adana Bir Mahkeme Kararı Adana vilayeti bir numaralı şer’iye sicil defterindeki belgelerden diyet ile ilgili hukuki…

Aygar Dağı, Nöbeti Baba’da Yağmur/Şükür Duası

“Aygar Dağı, Nöbeti Baba’da (Evci Köyü, Boğazkale, Çorum) Yağmur/Şükür Duası” “Nöbeti Ekber’dir dağın ismi Kaybolmuyor baksana her sene resmi Gündüzün ortası tam öğlen üstü Duamızı kabul eyle yarabbi” (1) Çorum iline bağlı Boğazkale ilçesi civarında bulunan Aygar Dağında her yıl geleneksel olarak yağmur veya şükür duası yapılmaktadır. 1890 yılından beri devam ettiği belirtilen bu geleneği,…

Kazdağı Tahtacı Türkmen Topluluklarında Hıdrellez

“Balıkesir-Edremit Kazdağı Tahtacı Türkmen Topluluklarında Hıdrellez” Giriş Anadolu’da özellikle Tahtacı Alevi gruplar arasında Hıdrellez, vb. belirli günlerde geleneksel uygulamaların merkezini oluşturan mezarlık ziyareti, mezara hediye bırakılması, ölülere yiyecek ve içki sunulması inancının arkasında eski Türk ve Anadolu’da yerleşik eski kültürlerin izleri görülmektedir. (1) İlgili tarihteki adıyla Kültür Bakanlığı, Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü’nün…

Kadın Balıkçılarımız: Hülya Ataç

Balıkçı Hülya Ataç, 56 yaşında. Bursalı. Eşi Altınoluk’ta doğup büyüdüğü için Altınoluk’a yerleşmiştir. Evlendikten sonra eşi balıkçı olduğu için balıkçılığa başlamıştır. Altınoluk’ta 17 yıldır balıkçılık yapmaktadır. İşini severek yaptığını söylemektedir. Ağları atıp kaldırmayı, temizlemeyi eşinden öğrenen Ataç, balıkların yöresel adlandırmalarını da bilmektedir. Etraftaki balıkçılar tarafından balık çorbasını çok güzel yaptığı söylenmektedir. Kızlarının adı Deniz’dir. Genelde…

Kadın Balıkçılarımız: Şehnaz Yaman

Balıkçı Şehnaz Yaman, 58 yaşında. Balıkesir, Altınoluk doğumlu. Dedesi ve babası da balıkçı olan Şehnaz Yaman, çocukluğundan beri balıkçılıkla uğraşıyor. Kayıklarda büyüdüğünü ifade eden Yaman, ağ tamiri, paragat yemleme gibi balıkçılığın tüm inceliklerini bilmektedir. Balıkçılığı “hastalık derecesinde” sevdiğini söylemektedir. Şimdilerde, tekneleri amatör olduğu için eşiyle birlikte olta balıkçılığı yapmaktadırlar. Avın bereketli geçmesi için “tekneye sağ…