Çorum Halk İnançları

(Ortaköy İlçe Merkezi ve Beyözü, Eskiyapar, Karakocalı, Aluç, Arıcı Köyleri)

Halk inanışlarını genel – geçer olmamak üzere, bir çoğu mitolojik arka planlı olan ritüeller olarak tanımlayabiliriz. Şamanist uygulamalardan islami kurallara kadar pek çok inancın etkilerini bulduğumuz halk inançlarını belirli bir kalıba oturtmak, bir başka söylemle genel bir tanımlama yapabilmek neredeyse imkansızdır.

İnsanın çevresiyle ilişkilerini düzenlemede önemli bir fonksiyonu yerine getirir. Aynı şekilde birey ve topluluk arasındaki ilişkiler için de benzer şeyler düşünülebilir. Halk inançları gündelik yaşamın pek çok ayrıntısında vardır ve toplumsal ilişkiler üzerinde belirleyici etkilere sahiptir. Yazıda aktarılan derleme notlarından öteki dünya / ölümden sonraki yaşamla ilgili bağlantılı obje/nesnelerin kutsallığını güçlü bir şekilde koruduğu görülecektir. Narın cennet meyvası olması, ateşin; cehennem ateşinin yedi kere yıkanmışı olması gibi örnekler çoğaltılabilir.

03-14 Mayıs 2004 tarihleri arasında Çorum İli ilçe ve köylerinde gerçekleştirilen alan araştırmasında görüntü, ses ve yazılı derleme tekniklerinden yararlanılarak araştırma çalışması yapılmıştır.

Halk İnançları konusunda yapılan derlemede 26 kişi ile görüşme yapılmıştır. Derlemeler 5 sünni ( Sungurlu İlçesi Karakocalı ve Arıcılı Köyleri – İskilip İlçesi Aluç Köyü – Ortakay İlçe Merkezi – Mecitözü İlçesi Beyözü Köyü) 1 alevi köyünde ( Alaca İlçesi Eskiyapar Köyü) yapılmıştır. Eskiyapar ve Beyözü Köylerinde yapılan derleme çalışmaları Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Folklor Araştırmacısı Tülay Aslıhak ile birlikte yapılmıştır.

Genel bir değerlendirme yapıldığında, tarım ve hayvancılıkla ile ilgili inanışların Anadolu’daki diğer yerleşik topluluklar gibi zengin olduğu görülmüştür. Tahıl ( özellikle buğday ) ve hayvancılık ürünlerine ( süt ve süt ürünleri ) dayalı inanışların hala yaşadığı, diğer inanışların ise çoğunlukla belleklerde kaldığı söylenebilir.

Çorum İlinde yapılan derlemede elde edilen veriler olabildiğince belirli bir düzen içinde verilmiştir. Ancak bu veriler araştırma yapılan yerleşim birimlerini tam olarak temsil etmemektedir. Kaynak kişilerle sınırlı verilerdir. Aile içinde bile bir takım değişiklikler gösterebilen inanmalar genel bir fikir vermesi açısından değerlendirilebilir.

Ruh, Mezarlık, Türbe ve Ziyaret Yerleri ile İlgili Halk İnançları:

• Ziyaret yerlerindeki ağaçları kesmek günahtır. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Türbeden dışarıya bir şey, bir nesne götürmek günahtır. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Bir çocuk sürekli ağlarsa o çocuk zeki olur. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Ölen bir kişinin etleri ölümünden 40-52 gece sonra kemiklerinden ayrılır. Ölünün etleri kemiklerinden kolay ayrılsın diye o gece evinde dua edilir. [Eskiyapar / Beyözü]
• Bir kişi gömüldükten sonra ruhu 7 gün evini ziyaret eder. [Eskiyapar]
• Rüyada ölü görmek diriye işarettir, misafir gelir. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Yatarken çorapları baş tarafa koymak iyi değildir, Kara uğra çöker / insan çabuk ölür. [Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Resim olan yerler günah sayılır / melekler kaçar. [Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Ölünün elbiseleri ölü yıkayıcılarına verilir. Fakire verilir. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Mezarlıktan ağaç kesilmez. Ağaçta cin olduğuna inanılır. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü]
• Mezarlıkta yatılır. Mezarlık temiz olur. Ruhlar sahip çıkarlar misafir ederler. [Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ] Mezarlıkta Yatılmaz [Eskiyapar]
• Gece ölen kişinin üzerine sabaha kadar bıçak / demir konulur. [Eskiyapar / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Mezara toprak atılırken elden ele kürek verilmez. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Yoğurdun güzel olması için mezardan çırpı toplanarak kaynayan sütün altına atılır. [Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Kırık ayna uğursuzluktur. [Eskiyapar / Beyözü]
• Ölünün yıkandığı evde üç gün ışık yanar. [Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ] Kırkı çıkıncaya keder mum yanar [Eskiyapar]
• Mezar kazıcısına para verilmezse ölünün rahatsız olacağına inanılır. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Ezan okunurken bacak bacak üstüne atılmaz. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Mezarlıktan taş, toprak alınmaz. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Köpek ulumasını iyi saymazlar / ağır hastaların öleceğine inanırlar. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Ölü gömülene kadar ev süpürülmez, çamaşır yıkanmaz, eve su getirilmez. [Eskiyapar / Aluç]
• Ölünün elbiselerini giyenin ömrü uzar. [Beyözü]
• Kefen makasla veya bıçakla kesilmez. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Evde namaz kılınırken seccadenin önünden bir hayvan geçerse namaz bozulur. [Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Kırda namaz kılınırken namazdan önce bir taş veya sopa dikilir.(Öne hayvan geçmemesi için) [Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Ölü olan evin komşuları evlerindeki suları dökerler. Aksi halde birbiri sıra ölümler meydana gelir. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü]
• Yatak katlanırken baş tarafından katlanmaz, ayak tarafı önce katlanır. Baş tarafından yalnız ölünün yatağı katlandığı için o yatakta yatan kimse ölür. [Aluç]

Hayvanlarla İlgili Halk İnançları:

• Ev yılanı o evin bekçisidir / zararsızdır. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Tosbağa ayağından ters asılırsa yağmur yağar. [Ortaköy]
• Kurt uluyunca ya ayaz olur ya kar yağar / zarar olur. [Eskiyapar / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Bir evin önünde baykuş öterse, uğursuzluk / zarar olur. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Kurtlar uluyunca inekleri yemesinler diye gökten ağızlarına kalıp kalıp yiyecek düşer. [Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• İnek ilk yavrusunu doğurduğu zaman onun “ağız”ı (ilk sütü) evden çıkarılmaz, aksi halde ineğin sütü kesilir. [Eskiyapar / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• İneğin sütünü yere sağmak iyi değildir, hayvan hastalanır. [Aluç / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Bir kimsenin önünden kara kedi geçmesi uğursuzdur. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Baykuş ötmesi uğursuzluktur, yanan bir odun alınarak baykuşa atılmalıdır. [Eskiyapar / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Bir kişinin önüne tavşan çıkması uğursuzluktur, mümkünse gidilen yoldan geri dönülür. [ Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ] İyi sayılır [ Eskiyapar]
• Bir evin önünde karga / saksağan öterse o eve haber gelir / gurbetten adamın gelir. [Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ] Evde ölüm olur [Aluç ]
• Rüyada akrep görmek iyidir. [Arıcı / Karakocalı ]
• Kedi ile aynı yerde yatmak doğru değildir. Kedi insanın ruhunu çalar, ömrünü kısaltır. [Arıcı / Karakocalı ]
• Kargalar çok öttüğünde kar yağacağına inanılır. [Aluç] Haber geleceğine inanırlar. [Eskiyapar]
• Köpeğin vakitsiz, gece havlaması, horozun vakitsiz ötmesi, öküzün gece böğürmesi kötü şeylere işarettir.(Düşman saldırısı, deprem, doğal afet vs.) [Beyözü]
• Köpek havaya doğru bakarak havlarsa / ulursa iyi sayılmaz. [Eskiyapar / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ] Allahtan nasip istiyor derler. [Beyözü]
• Güvercin, kumru, tilki, kırlangıç, leylek öldürmek günahtır. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Avlanan hayvan başkasına verilmez, verilecekse karşılığında demir para alınır. [ Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Yılan görmek uğurlu değildir. [ Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Keklik görülmesi uğurludur. [Eskiyapar / Beyözü]
• Ezan okunurken köpek uluması uğursuzluktur. [Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ] Rızk istiyor derler. [Aluç]
• Tavuğun horoz gibi ötmesi uğursuzluktur, öten tavuk kesilir. [Eskiyapar / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Kedinin sırtını Peygamberimiz sıvazladığı için hiçbir zaman sırtüstü düşmez. [Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Kurbanın kanı ve kemikleri gömülür. Dışarıda bırakılması günahtır. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]

Ocak ve Ateşle İlgili Halk İnançları:

• Ateşe tükürmek, ateşe sövmek, ateşe tırnak atmak, su dökmek günahtır. [Eskiyapar / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ] Ateş cehennem ateşinin yedi kere yıkanmışıdır. Allah nurudur. [Aluç / Beyözü]
• Viran eve cinler periler gelir. [Ortaköy]
• Ateş yanan yere cinler giremez. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Ateş sönünce cinler, periler ocak başına toplanır.
• Sacayağının üstünden kazanın alınması, sacayağının boş bırakılması günahtır. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Dolu yağdığında evin ilk oğlu doluyu bıçakla keserse dolu kesilir. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Tencerede su boşu boşuna kaynarsa düşmanlar çoğalır / düşmanın malı çoğalır. [Eskiyapar / Beyözü]
• Akşam ateşle oynayan çocuk gece altına işer. [Eskiyapar / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Akşam evden dışarı ateş verilmez. [Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Hastalanan hayvanlara, göz değdi inancıyla üzerlik yakılır tütsü yapılır, kurşun dökülür. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Ateşi söndürmek için su dökülmez, ateş toprakla örtülür. Ocağın kararır derler. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Ateş çok önceden sönmüş olsa dahi külün yanında yatılmaz. Külde cin ve şeytanın oynak yaptığına inanılır. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Külün üstüne su dökülmez, işenmez. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Gece kül dökülmez, evin bereketi kaçar. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Hayvan ve insan pisliğinin üstüne kül dökülmez. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Yağmurun dinmesi için avluya sacayağı / balta atılır.
• Sönmüş ocağın yanında yatmak günahtır. [ Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Gece külün yanından geçilmez, üstünden atlanmaz, şeytan gelir. [ Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Ateşin çıkardığı ses, ateşi yakan kişi hakkında dedikodu yapıldığına işarettir. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]

Tarım ve Bitkilerle İlgili Halk İnançları:

• Ceviz ağacının altında uyumak iyi değildir / insan felç olur . [Eskiyapar / Aluç / Beyözü ]
• Tarlada zina yapılırsa bereket olmaz.
• Ulu ağaç altında tek başına uyumak iyidir. [Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Ekin ekili tarlada işenmez, cinsel ilişkide bulunulmaz. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Ceviz ağacının dibinde zina yapılırsa, ceviz ağacı her şeyi resim gibi işlermiş. Kesildiği zaman urlarındaki işaretlerle tüm gizlilikleri açığa çıkarırmış. [Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Nar tanelerini yere dökmek günahtır, nar cennet meyvesidir. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Yoğurt veya süt dışarıya verilirken üzerine üzerlik, kömür, yeşil yaprak konulmazsa ineğe nazar değer. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Hamur yoğururken dışarı hamur sıçrarsa misafir gelir. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Hamur bezeleri sayılmaz bereketi azalır. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]

Doğum ve Kırkla İlgili Olan Halk İnançları:

• Kırklı kadın evden fazla uzaklaşmaz. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Kırklı kadın gece evinden dışarıya çıkmaz. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Kırklı bebeğin başının altına Kuran, muska, makas, bıçak, çörek otu konulur. Aynanın üstü örtülür. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Kırklı kadın gece yalnız bırakılmaz. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Kırklı kadınlar ve bebekleri birbirleriyle karşılaştırılmaz. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Kırklı çocuğun yanına kedi ve köpek sokulmaz, aksi halde “al” basar. [Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Gelin alayı kırkı çıkmamış kadının evinin önünden geçerse gelinin çocuğu olmaz. [ Aluç / Beyözü ]
• Kırklı kadının başucunda gece ışık yakılır. Korkmasın, albasmasın diye.

Özel Günlerle İlgili Halk İnançları:

• Hıdrellez günü dikiş dikilmez, ağaç, bitki kesilmez, canlı öldürülmez. [Eskiyapar]
• Arife günü iş yapılmaz. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Arife ve bayram günü ağaç kesilmez. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Hıdrellez günü kapalı un çuvalları açılır. [Eskiyapar / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Hıdrellez günü gün doğmadan akarsuda yıkanılırsa insan sağlıklı olur. [Eskiyapar]
• Aşure ayında(oruç süresince) yaş ağaç kesilmez. [Eskiyapar]
• Bayram günü tıraş olunmaz. [ Ortaköy ]

Taş Ve Su Kültüyle İlgili Halk İnançları:

• Geceleri su üzerinden atlanmaz. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Gece dışarı kaynar su / bulaşık suyu dökülmez. Periler çarpar. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Suya tükürmek uğursuzluk getirir. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]

Karanlık ve Işıkla İlgili Halk İnançları:

• Akşam (Cuma akşamları) soğan yenen yere melekler gelmez. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Gece aynaya bakanın nasibi geç açılır. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Gece acı(biber, soğan, sarımsak) evden dışarıya verilmez. [Eskiyapar]
• Yoğurt, süt, peynir vs. gece dışarıya verilmez. Vermek gerektiğinde üzerine kömür, üzerlik veya yeşil bir dal konularak verilir. [Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Gece ıslık çalmak günahtır. Cinler çarpar. [Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Gece evden eve tuz verilmez. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Arıcı / Karakocalı ]

Bereketle İlgili Halk İnançları:

• Dışarıya maya verilirse evin bereketi gider.
• Ekmek kırıntılarını yere atmak, ayakla çiğnemek evin bereketini götürür. Günahtır. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Gurbete giden kişinin azığından bir parça ekmek çalınır. [Aluç / Beyözü ]
• Bir kişinin üzerinde dikiş dikilirse o kişinin kısmeti bağlanır. Aklı dikilir. Ağzına çöp verilir. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Bıçakla ekmek kesilmez, evin bereketi kaçar. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Bismillah demeden yemek yiyen kişi doymaz. Şeytan da onunla birlikte yemek yer. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]

Evle İlgili Halk İnançları:

• Evin temeline karataş koymak iyi değildir. [Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Kapının önünde / eşikte oturulmaz. Günahtır / iftiraya uğrar. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Evin içerisi temiz olmazsa oraya melekler değil şeytanlar gelir. Böylece o evde mutluluk değil geçimsizlik olur. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]

Atmosfer Olaylarıyla İlgili Halk İnançları:

• Dolunun kesilmesi için avluya bıçak atılır.
• Mezardan çıkarılan kafatası suya atılırsa yağmur yağar. [Aluç / Beyözü ]
• Nisan yağmuru uğurludur, bereketlidir. Yoğurt çalınır. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• İlk dolu yağdığında anasının ilk oğlu doluyu bıçakla ikiye ayırır. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]

Mevsimlerle, Aylarla ve Günlerle İlgili Halk İnançları:

• Cuma günleri dışarı toz dökülmez, işe gidilmez. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Cuma günü ana rahmine düşen çocuk bilgili olur. [ Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Cuma akşamı tırnak kesilmez. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Cuma günü hiçbir işe başlanmaz. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Cuma günü ekin ekilmez. [ Aluç / Beyözü]

Cinsiyetle İlgili Halk İnançları:

• Kadının yolda erkeğin önünü kesmesi uğursuzluktur. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Koç katımında koçun üzerine kız çocuğu bindirilirse doğacak kuzu dişi, oğlan çocuk bindirilirse erkek olur. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]

Yol ve Yolculukla İlgili Halk İnançları:

• Yola giderken tükürmek iyi değildir. Günahtır. Yıkım getirir. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]

İnsan Vücuduyla İlgili Halk İnançları:

• Sağ göz seğirirse iyiye işarettir. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Sol göz seğirirse kötüye işarettir. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Sağ kulağın çınlaması iyiye işarettir. [Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Sol kulağın çınlaması kötüye işarettir. [Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Kulağın çınlaması anıldığına işarettir. [Eskiyapar] Kulağın çınlaması kötüye işarettir. [Aluç / Beyözü ]
• Avuç içi kaşınırsa bir yerden para geleceğine işarettir. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Ayak tabanı kaşınırsa yolculuk var demektir. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]
• Kesilen saçın üzerine basılmaz. Saç gömülür. [Eskiyapar / Aluç / Beyözü / Ortaköy / Arıcı / Karakocalı ]

Kaynak :
“Çorum İli Halk İnanışları” Çorum Valiliği il Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları, Çorum 2010

Çorum İli Alaca İlçesi Eskiyapar Köyü
Çorum İli Sungurlu İlçesi Karakocalı Köyü
Çorum İli Ortaköy İlçesi (Merkez)
Çorum İli İskilip İlçesi Aluç Köyü
Çorum İli Sungurlu İlçesi Arıcı Köyü