Gılamık dokuma, Antalya ilinin İbradı ilçesine bağlı Ormana mahallesinde halen yaşatılmakta olan ipekli bir dokuma çeşididir. “Kılamuk”, “kılamuklu”, gılamuk”, “gılamuklu” isimleriyle de bilinir.
Gılamık dokuma esasında ve orijinalinde bir tür ipekli dokuma olmakla birlikte, ipek üretiminin azalması, temininin zorlaşması ve pazarlamadaki sıkıntılardan dolayı günümüzde dokuma amacıyla ipeğin yanı sıra pamuk ve keten iplikler de kullanılabilmektedir. Halihazırda dokuma işlemini gerçekleştiren icracıların sayısı son derece azalmıştır.
Gılamık dokuma yörede “düzen” ya da “dezgah” adı verilen ve ayaklı (ya da pedallı olarak) tabir edilen ahşap tezgahlarda dokunur. Çeşitli ağaç türlerinden imal edilebilen tezgahlar ayakçak, çımbar, çubuk, darak, delikli daş, gelgeledir, gücü, kamış, kötürüm, mekik, şakıra, tefe, topgeledir, yazım dahtası gibi parçalardan müteşekkildir. Bu tezgahlarda azami 90 cm. eninde dokumalar üretilebilmektedir. Gülevcen, çark, pervane ve mekik adı verilen araçlar, iplik elde etmek ve çözgüyü oluşturmak amacıyla kullanılan araç ve gereçlerdir.
Gılamık dokuma, bezayağı tekniğiyle meydana getirilen bir dokuma çeşididir ve geçmişte büyük ölçüde kadın baş giyiminde kullanılmıştır. Gılamık dokumanın bu işlevi günümüzde de devam etmektedir. Baş örtüsü ya da çarşaf olarak kullanılmasının yanı sıra mobilya üzerinde örtü takımı (masa takımı, sehpa takımı vb.) olarak kullanımı da mevcuttur.

Yazı-Araştırma-Fotoğraf: Mahmut DAVULCU Arşivi

Kaynakça:
DAVULCU, Mahmut (2015). “Gılamık Dokumacılığı-Gılamık Weaving”. Antalya’da Yaşayan Geleneksel Meslek, Sanat ve Zanaatlar. (Haz.: M.Davulcu-M.Tokat-S.Yörür), Antalya: Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü Yayınları, s. 110-115.

(Visited 520 times, 1 visits today)