Görsel Etnografi dersi kapsamında yapılan Etnofotoğrafi çalışması Ankara Kalesi Pilavoğlu Han’daki Gülten Hanım’ın Ebruli ürünler sergisi adlı dükkanında yapılmıştır. Bu çalışmanın yapılma sebebi, unutulmaya yüz tutmuş geleneksel el sanatlarını icra eden bireylerin çalışmalarını paylaşmaktır.

Bu çalışma da görüşme yapılan 62 yaşındaki Gülten Hanım, emekli İngilizce öğretmenidir. Gülten Hanım, bir halk eğitim merkezinde 6 ay aldığı Ebru sanatı eğitimini tamamlamış ve daha sonra bu ilgisini mesleği haline getirmeye başlamıştır. Ebru sanatçısı olmadığını sadece kıyafetlere ve kumaşlara olan ilgisini bu geleneksel el sanatıyla birleştirmiştir. Ebru sanatının tüm gereklerini bilen Gülten Hanım, bunu kumaşlara bir hayli emek ile uygulamaktadır. İpek, koton, tafta, pamuklu gibi kumaşların üzerine yaptığı desenleri aktarmıştır. Atölyesinde kitreli su ile dolu olan büyük bir teknenin içinde toprak boyasından yapılmış boyalarla desenler çizip şekil vermektedir. Suyun içinde içinden geldiği gibi şekiller, renkler, desenler kullanmaktadır. Yaptığı eserleri kumaşlara geçirmesi ise bir hayli zor. Kumaşı iki taraftan da mandallarla tutturup, daha sonra kumaşı suya değdirmeden yukarıdan gergin bir şekilde suyun üstündeki şekilleri kumaşın alabileceği şekilde yerleştiriyor. Bu işi tek başına yaptığı için her kumaştan 5 santimlik boş bir çerçeve oluşturarak kumaştan pay bıraktığını böylece kayıp vermiş olduğunu bahsediyor. Daha sonra kumaşı yine özenli bir şekilde kaldırıp kuruması için beklettiğini söylüyor.

Kuruyan kumaşı yıkadıktan sonra ütülüyor. Ütülenen kumaşı kız kardeşinin yardımı ile istedikleri şekilde elbise, etek, gömlek, şal, masa örtüsü gibi şeylere dönüştürüyorlar. Tamamen el emeği ile hazırlanmış bu kumaşlar, Pilavoğlu han içerisinde bulunan küçük dükkân da satışa çıkartılıyor.

Gülten Hanım yaptığı ebru eserlerini sadece kumaşların üzerine uygulamıyor. Aynı zamanda doğal taşların üzerine de bu desenlerle boyuyor. Yaptığı diğer Ebru boyamalarını ise çerçeveletip tablolaştırıyor ya da kart postal gibi şeylerin üzerine uygulayıp satışa çıkarıyor.

Özetleyecek olursak, Gülten Hanım gibi kadınların geleneksel el sanatları ile uğraşıp kendilerine hem güzel bir uğraş hem de mesleki ve ticari anlamda kazanç sağlayacak bir gelire dönüştürebiliyorlar. Böylece halk sanatlarını gelen misafirlere, gençlere hatta her yaş grubundaki insanlara gösterip aktararak bu sanatın yaşamasına sebep oluyorlar. Han’ın içinde birçok kadın geleneksel el sanatlarıyla uğraşarak geçimlerini sağlıyorlar. Böyle bir emeğin nesillere aktarılmasını diliyor ve Gülten Hanım gibi tüm kadınların emeklerine teşekkür ediyorum.

KAYNAK KİŞİ BİLGİLERİ

Adı Soyadı: Gülten Gökalp Çuhadar
Yaşı: 62
Medeni Durum: Evli
Eğitim: Üniversite
Meslek: İngilizce Öğretmenliği, Emeklilik uğraşı olan Ebru sanatı
Araştırmanın Yapıldığı Yer: Ankara Kalesi Pilavoğlu Han içi

(Visited 309 times, 1 visits today)