Antalya’nın kuzeydoğusunda bulunan Ormana, Ürünlü, İbradı ve Akseki gibi yerleşmelerde yaygın olarak tüketilen geleneksel bir yemek olan “holuşka”, kısaca bir tür peynirli mantı olarak tanımlanabilir. Yemeğin adı “haluşka” olarak da zikredilir.

Yemeğe ismini veren kelimenin etimolojisi belli olmamakla birlikte çeşitli varyantları TDK Türk Halk Ağızlarından Derleme Sözlüğü’nde karşımıza çıkar:

Haluşga: Dörtköşe biçiminde kesilip üçgen gibi katlanarak yapılan bir çeşit hamur yemeği, mantı. (Ağlı * Küre -Kastamonu.)
Haluşka: 1. Taze üzüm yaprağı doğranarak yapılan, sarmısaklı bir çeşit yemek. (Saray -Çankırı.) 2. Arpa ve mısır unundan yapılan bir çeşit hamur yemeği. (* Safranbolu -Zonguldak.)
Holuşga: Kare kare kesilmiş yağlı hamur yemeği. (Peşman * Daday -Kastamonu)
Holuçka: Kare kare kesilmiş yağlı hamur yemeği (Akseki -Antalya).

Çekçe “haluška”, Lehçe “haluski”, Macarca “galuska, haluska”, Romence “gălușcă”; Ukraynaca “halušky”, Slovakca “haluška” olarak adlandırılan hamurlu yemeklerin varlıkları da bilinmektedir.

İç harcı olarak peynirin kullanıldığı bir mantı türü olan holuşkanın hamuru un, tuz ve sudan meydana getirilir, hamura yumurta katıldığı da olur. Hazırlanan hamur elde ya da ekmek tahtası üzerinde merdane ile açılabilir. Daire şeklinde kesilen hamura iç olarak yöreye özgü keçi peyniri ya da çökelek konur ve yarım ay şeklinde kapatıldıktan sonra sıcak suda haşlanır. Üstüne tereyağı ve kırmızı biberden yapılan sos dökülerek yenilir.

Ülkemizde Konya, Kastamonu, Samsun, Zonguldak, Bolu gibi farklı yörelerde de benzer isim ve imalat şekliyle karşımıza çıkan “holuşka” Antalya yöresinde -doyurucu olması ve uzun süre tok tuttuğunun düşünülmesi nedeniyle- daha çok Ramazan ayında yapılarak tüketilir. Bu anlamda önemli bir Ramazan geleneğidir.

Yazı-Araştırma-Fotoğraf: Mahmut DAVULCU Arşivi

(Visited 1.193 times, 1 visits today)