Sarnıçlar, hem toprağa hem de kendi örtü sistemine düşen yağmur ve kar sularını toplamak amacıyla taş ve tuğla gibi malzemelerden inşa edilmiş olan, üzeri açık veya kapalı olabilen su toplama ve depolama yapılarıdır. Ülkemizde sarnıç yapılarının en yoğun şekilde karşımıza çıktığı saha Türkiye’nin güneybatı bölgesidir. Bunun en önemli nedenli söz konusu bölgenin karstik yapısı ve kalkerli arazinin önemli bir saha işgal etmesidir.
Sarnıçların en önemli işlevi hayvanların ve insanların su ihtiyacını karşılamaktır. Bazı sarnıçlar -bilhassa yollar üzerinde bulunan örnekler- aynı zamanda buluşma, mola ve dinlenme noktaları olarak da işlev görmüştür.
Sarnıç yapılarını çeşitli özelliklerine bakarak tipolojik bir ayrıma tabi tutabiliriz:
A. Bulundukları mekâna göre
1. Yerleşim yerlerinde bulunan sarnıçlar
2. Yol kenarları ve göç güzergâhlarında yer alan sarnıçlar
B. Çevreyle kurduğu ilişkiye göre
1. Bağımsız sarnıç yapıları
2. Bir başka yapının bünyesinde yer alan sarnıç yapıları
C. Üst örtüsünün olup olmamasına göre
1.Açık sarnıçlar
2. Kapalı sarnıçlar
D. İnşa şekline göre
1. Kayaya oyma sarnıçlar
2. Kâgir sarnıçlar
E. Arazideki durumuna göre
1. Gömülü sarnıçlar
2. Kısmi olarak gömülü sarnıçlar
F. Kat sayısına göre
1. Tek katlı sarnıçlar
2. İki katlı sarnıçlar
G. Plan tipine göre
1. Dairesel sarnıçlar
2. Çokgen sarnıçlar
3. Kare sarnıçlar
4. Dikdörtgen sarnıçlar
5. Çok destekli, çok bölüntülü plan tipindeki sarnıçlar
H. Örtü sistemine göre sarnıçlar
1. Kubbe ile örtülü sarnıçlar
2. Konik çatı ile örtülü sarnıçlar
3. Tonoz ile örtülü sarnıçlar
4. Düz dam ile örtülü sarnıçlar

FOTOĞRAF: Mahmut DAVULCU Arşivi

KAYNAK: Davulcu, Mahmut (2020). “Antalya Yöresinde Sarnıç Mimarisi”. Su Kitabı. (Haz.: E.G.Naskalı), İstanbul: Kitabevi Yayınları, 263-290.

(Visited 463 times, 1 visits today)